Chế độ ăn cho người sau phẫu thuật

Chế độ ăn cho người sau phẫu thuật .

Chế độ ăn và tập luyện cơ bản vô cùng quan trọng , đặc biệt đối với những người sau phẫu thuật vì sự mất máu và tốn rất nhiều sức lực.

Có các loại phẫu thuật thường gặp đó là :

  • Thần kinh sọ não
  • Tim mạch - Lồng ngực
  • Hệ tiêu hóa - Bụng
  • Gan Mật Tụy
  • Tiết niệu - Sinh dục
  • Chấn thương - Chỉnh hình
  • Bỏng
  • Sản Phụ khoa
  • Ung thư
  • Lao và Bệnh phổi
  • Nhi khoa
  • Tạo hình
  • Răng Hàm Mặt
  • Mắt
  • Tai Mũi Họng
  • Nội soi

Bất kì qúa trình phẫu thuật hay thủ thuật nào cũng đều làm mất máu , gây đau đớn và sức lực của bệnh nhân.

Tại sao dinh dưỡng cần được chú ý đối với bệnh nhân phẫu thuật ?
  • Bệnh nhân phẫu thuật nếu bị thiếu hụt dinh dưỡng sẽ có tỷ lệ biến chứng sau mổ cao hơn nhiều so với bệnh nhân bình thường như viêm nhiễm hay suy yếu các cơ quan như phổi, gan, thận, thiếu máu và suy cơ ..
  • Dinh dưỡng kém làm cho vết thương lâu lành, suy giảm khả năng miễn dịch của cơ thể, kéo dài thời gian nằm bệnh viện, tăng tỷ lệ biến chứng, mất nhiều chi phí điều trị và có thể gây tử vong.
  • Các vấn đề về dinh dưỡng có mối quan hệ mật thiết với các nhóm bệnh mãn tính như béo phì, ung thư, tiểu đường, xơ vữa động mạch, cao huyết áp, đột quỵ, nhồi máu cơ tim và bệnh về túi mật.
  • Chế độ dinh dưỡng rất quan trọng và chỉ đứng sau quy trình phẫu thuật .

  • Chế độ dinh dưỡng phụ thuộc vào thời điểm trước và sau phẫu thuật .
  • Trước phẫu thuật , chế độ dinh dưỡng cần được đảm bảo để tăng sức đề kháng , nạp năng lượng cho quá trình phẫu thuật .
  • Dinh dưỡng đúng cách giúp làm giảm nhiễm trùng, tăng khả năng lành vết thương, hạn chế sụt cân, cải thiện chức năng ruột. Cần tăng protein vì sau phẫu thuật thường làm cho cơ thể mất nhiều protein do chảy máu, vết thương, do viêm… và nhiều năng lượng. C ác loại thức ăn thường dùng luôn là thức ăn nhẹ nhưng phải bổ sung đủ chất như các loại cháo , chế biến kĩ và ít chất xơ.
  • Trong thời gian phâu thuật , bệnh nhân cần tâm lý ổn định , lạc qua và nên dùng thức ăn giàu dinh dưỡng, dễ hấp thu, đảm bảo giảm bớt cặn bã trong ruột, giảm vi trùng đường ruột nhất là khi phẫu thuật đường tiêu hoá, tránh nôn khi gây mê.
  • Trước ngày phẫu thuật sẽ ăn ít , trước thời gian 2-3 tiếng sẽ nhịn ăn.
  • Sau phẫu thuật , chế độ ăn sẽ tùy vào loại dạng phẫu thuật để sử dụng thực đơn phù hợp .
  • Phẫu thuật không can thiệp lên ống tiêu hóa (mổ nội soi thăm dò, sinh thiết, cắt ruột thừa viêm nội soi, mổ chấn thương chỉnh hình,…) nên uống sữa, nước cháo ngay sau mổ 1 ngày, cho ăn uống bình thường sau đánh hơi được, tăng dần số lượng và mức độ đặc của đồ ăn, ăn chất dễ tiêu, dễ hấp thu.
  • Bệnh nhân có can thiệp lên ống tiêu hóa (mổ cắt dạ dày, cắt tạo hình thực quản, cắt đoạn ruột, đại trực tràng, khâu các lỗ thủng, vết thương của ống tiêu hóa…) tiếp tục cần sữa và cháo, thức ăn nhẹ , tăng chất lượng và số lượng dần từng ngày để nạp thêm năng lượng .
  • Giai đoạn đầu: 1-2 ngày sau mổ : Chủ yếu bù nước, điện giải, glucid, năng lượng cần thiết nuôi dưỡng cơ thể. Truyền đường và điện giải, ó thể uống nước luộc các loại rau củ quả .
  • Giai đoạn giữa : Cho ăn tăng dần và giảm dần truyền tĩnh mạch. Tăng dần năng lượng và protein. Bắt đầu 500Kcal và 30g protein, cứ 1-2 ngày tăng 250-500Kcal, đến khi đạt 2.000Kcal/ngày.Bệnh nhân cần ăn thức ăn mềm, nhiều vitamin, hạn chế chất xơ.
  • Giai đoạn hồi phục : nên dùng nhiều sữa, trứng, thịt, cá, đậu đỗ, sữa chua, pho mai. trái cây (cam, bưởi, chanh, dâu tây, kiwi, rau xanh, cà rốt, đu đủ, bí đỏ, khoai lang…) để tránh táo bón, giúp nhanh lành vết mổ, tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ.
  • Cần lưu ý rằng, việc nuôi dưỡng bệnh nhân bằng đường truyền tĩnh mạch lúc đầu là rất cần thiết. Song phải sớm nuôi dưỡng bệnh nhân bằng đường tiêu hoá. Điều này vừa có tác dụng nuôi dưỡng bệnh nhân sau mổ phụ khoa sinh lý hơn, an toàn hơn, kinh tế hơn vừa có tác dụng kích hoạt cho hệ thống tiêu hoá sớm trở lại bình thường.
  • Dùng chế độ ăn qua ống thông nếu ăn bằng miệng không đủ nhu cầu, sau đó dần cho bệnh nhân ăn bằng đường miệng. Cho ăn nhiều bữa trong ngày, cho ăn tăng dần lượng protein và năng lượng, không cho ăn quá nhiều một lúc để tránh tiêu chảy.
  • Các sản phẩm từ sữa là nguồn protein cần thiết để vết thương mau lành, thế nên các bạn có thể bổ sung hoặc sử dụng xen kẽ các sản phẩm như phomat, yogurt đã được tách kem, sữa đậu nành,…. Tuy nhiên vẫn chỉ nên dùng ở mức điều độ để tránh bị táo bón.
  • Cân nhắc hài hòa thêm đồ ăn, hoa quả có chất xơ rắn, khó tiêu như măng, hồng xiêm, ổi, … Uống đủ nước, có thể nước đun sôi để nguội, nước sinh tố, không dùng đồ uống có gaz, cồn… Lựa chọn đồ ăn phù hợp sở thích của bệnh nhân như cháo, sữa dinh dưỡng sản xuất sẵn, tự nấu…
  • Có thể bổ sung một số loại thực phẩm có chất sắt, tham khảo thêm ở bài viết: Một số thực phẩm giúp bổ sung chất sắt cho cơ thể
  • Vận động sau phẫu thuật thật sự cần thiết hay không ?

    • Bệnh nhân sau mổ thường có quan điểm sai lầm đó là sợ vận động mạnh sẽ làm rách vết mổ hay vết mổ khó lành mà từ chối việc vận động phù hợp. Tuy nhiên, trên thực tế khi thực hiện những vận động nhẹ nhàng phù hợp có thể đẩy nhanh quá trình hồi phục sức khỏe, đồng thời tránh được những tai biến có thể xảy ra sau phẫu thuật.
    • Bệnh nhân cần tập thở: Sẽ không còn dễ dàng chỉ là phản xạ tự nhiên của cơ thể nữa việc thở đang trở nên khó khăn hơn với người bệnh do đó bạn cần tập cho mình một cách thở đúng cách.
    • Ngoài việc tập thở bệnh nhân cần tập ho, khạc để đẩy tiết dịch, đàm ở phổi, đường hô hấp ra ngoài.
    • Tập các vận động cơ: bệnh nhân sau mổ chưa thể vận động toàn thân do chưa thể ngồi dậy nhưng có thể luyện tập cử động tay chân, với các động tác đơn giản như việc nắm chặt hoặc bóp tay, chân để làm cơ căng lên giúp ấm cơ thể, khiến mạch máu lưu thông tốt hơn.
    • Vận động tiêu hóa: Khi cuộc phẫu thuật không hề liên quan đường tiêu hóa thì bệnh nhân không nên quá kiêm ken mà ăn uống sớm dù có không cảm giác thèm ăn để kích thích tiết dịch vị phục hồi hệ tiêu hóa sau quá trình phẫu thuật; bệnh nhân có thể ăn các món cháo hoặc súp.
    • Ngoài ra, để đảm bảo sức khỏe hồi phục tốt nhất và nhanh nhất thì ngay cả khi đã xuất viện và hồi phục một phần bạn vẫn phải giữ lại thói quen vận động theo hướng dẫn của bác sĩ. Và không quên quan sát các triệu chứng của cơ thể để kịp thời xử lý nếu có vấn đề.

    Chế độ tập luyện và dinh dưỡng sau phẫu thuật vô cùng cần thiết với bất kỳ bệnh nhân nào . Nhưng nếu áp dụng không đúng sẽ gây ra biến chứng hoặc tác dụng phụ với quá trình hồi phục.

    Với những thông tin trên đây, hy vọng những người chăm sóc bệnh nhân sẽ có cái nhìn đúng đắn hơn về dinh dưỡng sau phẫu thuật, từ đó giúp bệnh nhân nhanh chóng phục hồi, phòng chống những biến chứng không mong muốn có thể xảy ra. Chúc bệnh nhân nhanh chóng hồi phục trở lại với công việc sinh hoạt hằng ngày !

    Thông tin tham khảo :

    Ăn gì để không chết
    Dinh dưỡng trong các bệnh ngoại khoa
    Bị táo bón sau phẫu thuật ?